Stan prawny

Co zmieniło się na korzyść dzieci i rodziców po nowelizacji ustawy?

23 stycznia 2016 weszła w życie nowelizacja ustawy o systemie oświaty z dnia 29 grudnia 2015 r. (tekst nowelizacji TUTAJ).

Zmiany na korzyść dzieci i rodziców wprowadzone przez ustawę:

1. Wiek obowiązku szkolnego został podniesiony do 7 roku życia dziecka. Oznacza to, że dziecko rozpoczyna naukę w klasie 1 w roku kalendarzowym, w którym kończy 7 lat. Natomiast w wieku 6 lat obowiązkowo odbywa roczne przygotowanie przedszkolne (tzw. zerówka). Odraczać będzie można dzieci do 8 roku życia na podstawie opinii z poradni (dopiero dla rocznika 2010, dzieci z rocznika 2009 nie mogą być ponownie odroczone WIĘCEJ). Można też posłać dziecko w wieku 6 lat do klasy 1 (na wniosek rodziców, o ile uczęszczało wcześniej do przedszkola, jeśli nie uczęszczało – wymagana będzie opinia z poradni).

2. MEN planuje wprowadzić nową podstawę programową dla „zerówek” od roku szkolnego 2016/2017: wróci nauczanie liter, przygotowywanie do nauki pisania i czytania w przyjaznych warunkach przedszkolnych.

3. Dzieci z rocznika 2009 będące w klasie 1 mogą już teraz na wniosek rodziców zostać przeniesione do zerówki lub w przyszłym roku szkolnym zostać ponownie zapisane do klasy 1 (szczegóły TUTAJ)

4. Dzieci z I połowy 2008 roku mogą na wniosek rodziców zostać ponownie zapisane do klasy II (szczegóły TUTAJ)

5. Dzieci z 2010 roku mogą pójść od 1 września 2016 do klasy 1 lub jeszcze raz odbyć roczne przygotowanie przedszkolne (według nowego programu zawierającego edukację liter) (szczegóły TUTAJ)

6. Dzieci uczęszczające do zerówki szkolnej poza swoim obwodem (w szkole nierejonowej) będą mogły – na wniosek rodziców - kontynuować w tej samej szkole naukę od I klasy (jeśli rodzice zdecydują tak np. ze względu na to, by nie zmieniać dziecku środowiska po roku). Rodzic ma prawo zapisać takie dziecko do I klasy poza postępowaniem rekrutacyjnym.

7. Kuratorzy odzyskali „prawo weta” w przypadku zamiaru likwidacji szkoły/przedszkola. Gmina musi też uzyskać pozytywną opinię kuratora oświaty przed ustaleniem sieci publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych oraz sieci szkół.

Co się nie zmieniło i stanowi problemy dla rodziców i dzieci?

Nowelizacja ustawy o systemie oświaty z dnia 29 grudnia 2015 r. (która weszła w życie 23.01.2016) przywróciła rodzicom prawo wyboru między szkołą a przedszkolem dla 6-latka i wprowadziła dodatkowe szczegółowe przepisy zgodne z postulatami rodziców. Prawo oświatowe i organizacja sieci przedszkoli i szkół na poziomie gmin nadal pozostawia jednak wiele do życzenia, szczególnie jeśli chodzi o realizację prawa dostępu do edukacji przedszkolnej.

Problemy, które jak dotąd nie zostały rozwiązane:

1. Nie ma obowiązkowej rejonizacji zerówek ani przepisy nie dają twardego prawa dla dzieci z rocznika 2010 do kontynuacji nauki w obecnej placówce przedszkolnej. Z tego powodu 6-latki są wyrzucane przez samorządy z przedszkoli i niektóre miasta (np. Warszawa) całkowicie zrezygnowały z próby dotrzymywania zapisu ustawy o zapewnianiu 3 km odległości od miejsca zamieszkania dziecka do placówki, gdzie ma realizować „zerówkę”, od razu idąc na łatwiznę i karząc rodziców chaosem rekrutacyjnym, wyrwaniem dziecka na rok do obcego środowiska i skazywaniem na szkolną zerówkę poza rejonem.

2. Na 6-latki w przedszkolach gmina dostaje jedynie dotację, o kilka tysięcy złotych niższą niż subwencja oświatowa przypadająca na dziecko w I klasie. Dlatego gminy, by pozyskać środki z subwencji, wywierają presję na rodziców, by wysyłali 6-latki do szkoły (m.in. przez opisane w punkcie powyżej utrudnianie realnego wyboru i możliwości pozostawienia dziecka w przedszkolu).

3. Na razie nie zmieniono krytykowanej przez ekspertów podstawy programowej dla klas 1, nie wycofano kiepskiej jakości rządowego „Elementarza” (prawdopodobnie zmiany w tym zakresie zostaną wprowadzone dopiero od roku szkolnego 2017/18).

4. Brakuje obligatoryjnych wymagań dla oddziałów przedszkolnych w szkołach. Nie ustanowiono obowiązku zrównania standardów przedszkolnej i szkolnej zerówki (pod względem warunków nauki, wyżywienia, bezpieczeństwa, placu zabaw, sali do gimnastyki korekcyjnej itd.).

5. Brakuje przepisów chroniących prawo rodziców do szerszych konsultacji społecznych przy zmianie sieci szkół i przedszkoli (likwidacji placówek, oddziałów, łączenia grup, przenoszenia zerówek do szkół itd.).

6. Przy zmianie ustawy powstała luka prawna – nie uwzględniono możliwości odroczenia dzieci z rocznika 2009 w roku szkolnym 2016/2017 od nauki w klasie 1. Więcej TUTAJ

7. Nie zapewniono II części rocznika 2008 możliwości ponownego zapisania do klasy II na uproszczonych zasadach, tak jak I połowie rocznika 2008.

8. W odniesieniu do wielu problemów dot. szkół / przedszkoli pomocą byłyby większe kompetencje rad rodziców. Obecnie w wielu sprawach wydają one opinie niewiążące dla dyrektorów. Jedynie Rady Szkół posiadają większe uprawnienia, jednak ich powołanie nie jest obligatoryjne i jak dotąd występują one w nielicznych placówkach.

Wygraliśmy długoletnią, wytrwałą walkę w sprawie podniesienia wieku obowiązku szkolnego. Głos rodziców w ważnej dla nich sprawie został wreszcie wysłuchany. Jednak kwestie realnego wyboru rodziców między szkołą a przedszkolem, warunków nauki najmłodszych uczniów, podstaw programowych, nadmiernej swobody samorządów w przerzucaniu dzieci do dowolnych placówek w imię ochrony interesów finansowych gmin, a także problem praw rodziców i pełnego informowania przez szkoły i władze oświatowe o planowanych zmianach POZOSTAJĄ OTWARTE, PALĄCE I MOTYWUJĄ NAS DO DALSZEGO DZIAŁANIA.

Zgłaszacie swoje wątpliwości i trudności, z którymi się spotykacie. Piszcie, dzwońcie – będziemy nadal zgłaszać problemy władzom i postulować ich rozwiązanie, przedstawiać propozycje. Nadal będziemy też pomagać w Waszych indywidualnych sprawach w ramach Telefonu Szkolnego.

----------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay
Wesprzyj nas