Problemy związane z ponownym zapisaniem dziecka do I lub II klasy

Czy z powodu powtarzania klasy dziecko może zostać przeniesione do innej szkoły? CZYTAJ

Wycofanie wniosku o powtarzanie klasy CZYTAJ
 

Czy z powodu powtarzania klasy dziecko może zostać przeniesione do innej szkoły? 

Niektórzy rodzice, którzy zdecydowali się na powtarzanie przez dziecko I lub II klasy w następnym roku szkolnym, zgłosili nam, że dyrektor szkoły/ wójt lub burmistrz poinformował ich już po złożeniu wniosku o tym, że dziecko będzie przeniesione do innej szkoły. Jako uzasadnienie wskazuje się na przykład, że nie powstanie w aktualnej szkole dziecka żadna klasa 1. Czy przepisy przewidują takie odgórne przeniesienie dziecka do innej szkoły w związku z wnioskiem o ponowne uczęszczanie do I lub II klasy?

NIE. Przepisy nie dają organowi prowadzącemu (gminie) lub dyrekcji szkoły podstaw do przeniesienia dziecka do innej szkoły w związku ze złożeniem wniosku o kontynuowanie w następnym roku szkolnym nauki w I lub II klasie.  Prawo do decyzji o zmianie szkoły mają w tej sytuacji wyłącznie rodzice. Jeśli wniosek w sprawie kontynuowanie nauki w I lub II klasie rodzice składają do dyrektora szkoły, do której dziecko aktualnie uczęszcza,  to właśnie tej szkoły domyślnie dotyczy kontynuacja nauki na tym samym etapie. Jeśli rodzice chcieliby przenieść dziecko do innej szkoły, wniosek składają do wybranej przez siebie placówki, informując o tym dyrektora aktualnej szkoły. Ustawa nie przewiduje możliwości wskazania przez organ prowadzący lub dyrektora szkoły innej niż aktualna szkoły jako miejsca dalszego odbywania edukacji, jeśli rodzice sami tej szkoły nie wskazali (wybierając ją jako miejsce złożenia wniosku lub później, składając niezależnie wniosek o przyjęcie ucznia).

Zasady te są określone w Ustawie z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty odpowiednio w:

  • Art. 9 – dla uczniów z rocznika 2009 kontynuujących naukę w kolejnym roku szkolnym w I klasie
  • Art. 11 – dla uczniów z I połowy 2008 roku kontynuujących naukę w kolejnym roku szkolnym w II klasie

UWAGA! Wójtowie/burmistrzowie mogą się niekiedy powoływać na ustawową możliwość wskazania uczniom pierwszej klasy innej niż rejonowa szkoły jako miejsca realizowania obowiązku szkolnego, w sytuacji gdy liczba uczniów w I klasie nie przekroczy 11 (lub 7 na wsiach i małych miejscowościach). Należy jednak podkreślić, że ten wyjątek dotyczy wyłącznie dzieci rozpoczynających naukę w I klasie, a nie uczęszczających do niej po raz kolejny (mówi o tym art. 8 Ustawy z dnia 29 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty). Alternatywą w przypadku małych miejscowości, gdzie trudno uzbierać uczniów do klasy, mogą być klasy lub grupy łączone („zerówka” z I klasą, klasa I i II itp.) – jest to rozwiązanie od lat praktykowane zwłaszcza na terenach wiejskich. Warto o tym pamiętać w razie rozmowy z wójtem/burmistrzem.

Jeśli jesteście ustnie informowali o planach przeniesienia dziecka, możecie wskazać powyższą podstawę prawną wraz z opisaną argumentacją. Należy też poprosić o przedstawienie ewentualnej decyzji w tej sprawie na piśmie. Jeśli rzeczywiście gmina będzie chciała zrealizować ten plan, musi swoją decyzję zawrzeć na piśmie i uzasadnić, wraz ze wskazaniem trybu i terminu odwołania.

Wycofanie wniosku o powtarzanie klasy przez dziecko do klasy I lub II 

Otrzymujemy dużo zgłoszeń od rodziców, dyrektorów szkół i nauczycieli z zapytaniami, czy rodzic może wycofać wniosek o ponowne uczęszczanie przez dziecko do klasy 1 lub 2. Rodzice zmieniają zdanie z różnych powodów:

1) Dziecko dokonało w ciągu ostatniego miesiąca skoku rozwojowego i lepiej radzi sobie z nauką, obowiązkowością, koncentracją, zaaklimatyzowało się w klasie. Zmieniła się też opinia wychowawcy na temat ponownego uczęszczania do I lub II klasy przez dziecko, które zaczęło sobie „lepiej radzić”.
2) Dyrektor szkoły/ wójt poinformował rodziców już po złożeniu wniosku o tym, że dziecko będzie przeniesione do innej szkoły - bo np. nie powstanie w aktualnej szkole dziecka żadna klasa 1. Rodzice nie wnioskowali o zmianę placówki, nie chcą przenosić dziecko do innej, często oddalonej od domu dziecka i kolegów, szkoły. Nie znają wskazanej placówki. Utrudni im to organizację dnia codziennego. Uwaga! Takie decyzje organów prowadzących nie mają podstawy prawnej - rodzice mogą się przed tym bronić - więcej TUTAJ
3) Rodzice podjęli decyzję o kontynuacji nauki w tej samej klasie kierowani również tym, że większa część kolegów z klasy też miała ponownie uczęszczać do I lub II klasy, liczyli na zachowanie wychowawstwa i mniejszy stres dla dziecka, jeśli dzieci miały pozostać w tej samej grupie uczniów. Tymczasem dyrekcja po złożeniu wniosków na wywiadówkach informuje rodziców, że klasy będą rozwiązywane, a dzieci porozdzielane do różnych nowych klas 1 lub 2. Nauczyciele nie będą kontynuować wychowawstwa. Klasy, do których mają trafić dzieci, nie spełniają wymogów ustawowych i dzieci nie są w nich zbliżone wiekowo. Dyrektorzy straszą rodziców, że w nowej klasie dziecko będzie powtarzać każde ćwiczenie, zadanie itd., że klasa będzie się składać z samych trudnych lub „opóźnionych, bo odroczonych” uczniów itp. Rodzice boją się o szkody emocjonalne dla dziecka.

Pierwsza sytuacja jest zrozumiała i tak może się wydarzyć, dzieci cały czas się rozwijają. Natomiast zdarzenia opisane w pkt. 2 i 3 są zazwyczaj wynikiem prymatu względów finansowych nad dobrem dziecka. Rozumiemy jednak, że rodzice czasami wolą zmienić decyzję niż walczyć z decyzjami zapadającymi lokalnie w kwestiach organizacji edukacji.

CZY RODZIC MA PRAWO WYCOFAĆ WNIOSEK O KONTYNUOWANIE NAUKI W TEJ SAMEJ KLASIE?

1. Sytuacja prawna nie jest do końca jasna. W poradniku MEN dla rodziców znalazła się informacja, że ze względów organizacyjnych nie bierze się pod uwagę wycofania takiego wniosku. Jednak nie znajduje to uzasadnienia w brzmieniu ustawy z dn. 29.12.2015 r. ani w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jeśli przyjmiemy, że postępowanie w sprawie kontynuowania przez dziecko nauki w I lub II klasie jest regulowane przez Kpa, rodzice mogą na gruncie tych przepisów wycofać złożony wniosek.

2. Jeśli chcesz wycofać wniosek, złóż adresowane do dyrektora szkoły oświadczenie na piśmie o wycofaniu wniosku na podstawie artykułu 105 par.1 kpa z informacją, że w związku z tym postępowanie w sprawie kontynuowania nauki przez dziecko w kolejnym rok szkolnym w I lub II klasie oraz nieklasyfikowania w roku szkolnym 2015/2016 stało się bezprzedmiotowe, a zatem powinno zostać umorzone.
3. Ustawa o oświacie nie reguluje tej kwestii wprost. Przy zapisie o składaniu wniosków nie umieszczono wykładni, czy decyzja rodzica jest nieodwołalna ani nie określono procedury wycofania wniosku. Termin składania wniosku do 31 marca został umieszczony ze względu na obowiązek dyrektora szkoły- który do końca kwietnia musi sporządzić i złożyć w gminie arkusz organizacyjny szkoły (plan pracy i organizacji pracy szkoły na przyszły rok szkolny- planowana ilość klas, uczniów, nauczycieli, wydatków itd.). Warto wiedzieć, że dla dyrektora nie jest to termin nieprzekraczalny - gmina zatwierdza arkusz do końca maja, a dyrektor może go aneksować do 30 września.
4. Rodzic składając wniosek wszczął procedurę administracyjną. Zakończy się ona w dniu rady pedagogicznej klasyfikującej uczniów na koniec roku szkolnego, gdzie dzieci te zostaną wpisane jako „nie podlegające klasyfikacji” w sprawozdaniu z rady, co nastąpi w wyniku decyzji dyrektora szkoły na wniosek rodziców. Do tego czasu decyzja nie zapadła (rodzice nie otrzymali na piśmie tej decyzji). Z tego względu nie można zastosować tu podania o zmianę decyzji administracyjnej.
5. Ponieważ ustawa o oświacie nie uregulowała szczegółowo, jak wycofać wniosek (ani braku takiej możliwości), obowiązuje tu Kodeks Postępowania Administracyjnego - art. 105.

„Art. 105.
§1.Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
§2.Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.”

Zgodnie z art.105 wycofanie wniosku czyni postępowanie bezprzedmiotowe. Tak samo jak wówczas, gdy rodzic składa wniosek o przyjęcie ucznia do szkoły i ma prawo zmienić zdanie.
Istnieją wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie interpretacji artykułu 105 (np. I OSK 1397/10 - Wyrok NSA, fragment: "Nie mieści się natomiast w dyspozycji przepisu art. 105 § 2 k.p.a. sytuacja, w której wnioskodawca składa wyraźne oświadczenie o wycofaniu wniosku. Na skutek wycofania wniosku przestaje istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a organ prowadzący postępowanie pozbawiony wniosku strony nie może orzekać w sposób merytoryczny o żądaniu nieistniejącym. W przeciwnym razie zaistniałby przypadek, gdzie dalsze prowadzenie postępowania byłoby działaniem z urzędu, które w postępowaniach określanych jako wnioskowe, jest wyraźnie zakazane w art. 61 § 2 k.p.a. Wycofanie pierwotnie złożonego wniosku można porównać więc do niewyrażenia zgody na kontynuowanie postępowania wszczętego z urzędu przez organ w sytuacji, gdy przepis wymaga złożenia wniosku przez uprawniony podmiot. Jeżeli strona nie wyraża zgody na kontynuowanie wszczętego postępowania, to ustawodawca w treści art. 61 § 2 k.p.a. nie zobowiązuje organu do pytania o opinię pozostałych stron wszczętego procesu, tylko nakazuje umorzyć postępowanie na podstawie art. 61 § 2 i art. 105 § 1 k.p.a. Zatem cofnięcie wniosku powoduje powstanie obiektywnej okoliczności bezprzedmiotowości postępowania.")

Z powyższego wyroku wynika więc, że nie ma tutaj zastosowania paragraf 2 artykułu 105, lecz paragraf 1 tego artykułu, a więc nie jest konieczne uzasadnianie, że nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Inne strony niż rodzic natomiast w tym przypadku nie występują.

Zatem rodzice składając oświadczenie o wycofaniu wniosku o powtarzanie klasy w szkole, do której aktualnie dzieci uczęszczają, wyczerpują przesłanki art. 105 par. 1 kpa o bezprzedmiotowości postępowania i tym samym obligują dyrekcję szkoły do umorzenia procedury pozostawienia dzieci na kolejny rok szkolny. Należy zauważyć, że nawet przy wykorzystaniu art. 105 par. 2 kpa, nie zostałyby w przypadku umorzenia poniesione żadne skutki materialno-prawne (zwłaszcza przed 30 kwietnia, kiedy nie powstał jeszcze arkusz organizacyjny szkoły; ale także potem, kiedy nie rozpoczął się rok szkolny, którego wniosek dotyczył; nie wystąpiono o subwencję biorąc pod uwagę uwzględniony bądź nie wniosek;  ewentualne powoływanie się na przyszły interes finansowy gminy – np. gdyby z powodu wycofania wniosku w szkole musiałoby powstać więcej klas - godzi w zasadę kierowania się dobrem ucznia oraz interesem społecznym).

UWAGA! Jeśli chcecie wycofać wniosek o kontynuowanie nauki w I lub II klasie, ma to sens do 30 kwietnia, przed przekazaniem przez dyrektora arkuszów organizacyjnych do akceptacji organu prowadzącego. Później zmiana będzie znacznie bardziej utrudniona, o ile w ogóle możliwa. Oprócz względów organizacyjnych, problematyczna jest kwestia oceniania - w poradniku MEN zawarło argumentację, że dziecko po złożeniu wniosku o ponowne uczęszczanie do I lub II klasy nie podlega ocenianiu, nie będzie więc podstaw do promowania go do wyższej klasy. Choć w ustawie wprost mowa tylko o braku rocznej klasyfikacji (nie ma mowy o tym, że uczeń nie ma być oceniany na bieżąco do końca roku szkolnego), praktyka szkół pokazuje, że faktycznie po złożeniu wniosku osiągnięcia dziecka przestają podlegać ocenie. Szkoła może więc wskazać na brak możliwości cofnięcia wniosku z tego względu, że pociągnął on już za sobą konkretne skutki. Jeśli ważne względy skłaniają rodziców do wycofania wniosku, warto więc zrobić to jak najszybciej.

---------------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay
Wesprzyj nas