Nauka zmianowa - czy mogę wpłynąć na szkołę, aby inaczej zorganizowano lekcje?

Pytanie:

Właśnie opublikowano plan lekcji w szkole podstawowej. Okazuje się że dzieci z 1 klasy będą chodziły na dwie zmiany. Od 7:45 do 11:30 i od 11:30 do 16:00 (...). Okazuje się że starsze klasy nie muszą chodzić na zmiany. Zmianowość wprowadzono jedynie w edukacji wczesnoszkolnej. Czy taka praktyka jest dopuszczalna? Czy można wymusić na szkole zmianę planu?

Odpowiedź:

Niestety przepisy nie zabraniają nauki w systemie zmianowym. Są natomiast sposoby, by wpływać na decyzje dyrektorów szkół i organów prowadzących w kwestii organizacji nauki w szkole.

1. Za organizację nauki w szkole odpowiedzialny jest dyrektor szkoły, który sporządza arkusz organizacyjny roku szkolnego i zgłasza go do końca kwietnia roku poprzedzającego następny rok szkolny do gminy, czyli tzw. organu prowadzącego do zatwierdzenia. Gmina zatwierdza arkusz do końca maja. Na wniosek dyrektora szkoły (składany do gminy do 30 września) można aneksować arkusz organizacyjny szkoły. Zatem:
a) w kwietniu układając plany organizacji nauki w następnym roku szkolnym, dyrektorzy szkół mają informację z ewidencji ludności, jaka ilość dzieci jest spodziewana w ich szkole na danym etapie nauczania,
b) może się zwrócić do poradni rejonowej lub poradni w całej gminie (np. za pośrednictwem Wydziału Edukacji w Urzędzie Miasta/ Gminy) o dane na temat spodziewanej liczby odroczeń,
c) planuje pracę szkoły - ilość klas, nauczycieli, zmianowość,
d) w każdej chwili do końca września może wprowadzać zmiany, tyle że gmina musi je zatwierdzić.

Dodatkowo ciałem opiniodawczym w sprawach edukacji w gminie/ mieście jest Komisja Edukacji (Oświaty/ Spraw Społecznych). Radni zasiadający w tej komisji przygotowują opinie w sprawach dotyczących oświaty, uchwalanych przez Radę i przedkładają je przed głosowaniem nad zmianami. Są zorientowani w tematach edukacji lokalnej. Można udać się do wybranego radnego/ radnej na dyżur, aby prosić o interwencję.

Pamiętajcie również, że budżety w gminach uchwalane są na rok kalendarzowy a nie szkolny, jeśli więc np. na wydzielenie i remont nowej sali lekcyjnej, która rozwiązałaby częściowo problem zmianowości nie ma pieniędzy, mogą się znaleźć nie od 1 września w kolejnym roku szkolnym, ale od 1 stycznia. Budżety przygotowuje się w listopadzie, najpóźniej w grudniu uchwala. Tu również ogromną rolę odgrywają radni (wszyscy, nie tylko ci z Komisji Edukacji - szukajcie tam pomysłów, poparcia, rozwiązań).

2. Każde dziecko w Polsce ma prawo równego dostępu do edukacji publicznej, a także w ramach jednej szkoły do nauki w bezpiecznych i higienicznych warunkach, bez dyskryminowania jednych dzieci względem drugich, co jest notorycznie łamane w polskich szkołach: młodsze dzieci jedzą obiad w niektórych szkołach o godz. 10.35, bo później starsze muszą zjeść, ćwiczą na korytarzu, bo sala gimnastyczna jest dla starszych, nie wychodzą na przerwy z klas, bo po korytarzu biegają starsze dzieci, nie wychodzą latem i wiosną na boisko na przerwy, bo nie ma wydzielonej dużej powierzchni reakreacyjnej dla młodszych klas. Od ustalenia w ramach kontroli (gdy szkoła nie traktuje równo dzieci), czy takie warunki są bezpieczne i higieniczne jest Sanepid, a od ustalenia, czy prawo oświatowe jest przestrzegane (równe traktowanie, dostosowanie nauki do potrzeb dzieci) jest Kuratorium. Natomiast same zalecenia i opinię na temat psychofizycznych skutków nauki na zmiany, takiej a nie innej organizacji procesu nauczania i opieki w szkole może wydać rejonowa Poradnia PP. Do wszystkich tych instytucji trzeba samodzielnie napisać wnioski z prośbą o wydanie opinii i zaleceń w sprawie, kontrolę oraz pomoc i interwencję.

W pismach trzeba sformułować konkretne kwestie - pytania, nie zarzuty. Przedstawić fakty i pytać w odniesieniu do nich o opinię, zalecenia. Np.: Jaki wpływ na koncentrację dzieci podczas zajęć szkolnych, rozpoczynających się o godz. 11.45, po kilkugodzinnym pobycie w świetlicy szkolnej, będzie miała nauka zmianowa? Czy rytm biologiczny dziecka w wieku lat..... pozwala dziecku, które przebywając cały czas do godz. 16.15 w dużej grupie dzieci zachować takie same zdolności do koncentracji jak wówczas, gdy dziecko z  innej klasy w tej szkole, rozpoczyna zajęcia o godz. 8.00? Czy można zadawać prace domowe dzieciom, które kończą naukę o godz. 16.15, przebywającym od rana w szkolnej świetlicy? Dziecko ma prawo do odpoczynku, a rodzice pracujący nie są w stanie w godzinach rannych pomóc dziecku przy odrabianiu lekcji. Jakie poradnia zaleca postępowanie szkole w takiej sytuacji w sprawie zadawania prac domowych. Czy w myśl przepisów oraz wiedzy inspektorów Sanepidu nauka zmianowa najmłodszych dzieci jest bezpieczna i higieniczna dla ich rozwoju psychofizycznego? Czy przebywanie w świetlicy szkolnej kilka godzin przed lekcjami nie pogarsza koncentracji dzieci, nie zaburza ich rytmu biologicznego, nie obniża zdolności do maksymalnego wykorzystania możliwości dziecka do nauki w możliwie najlepszych dla niego warunkach? Dlaczego jedynie najmłodsze dzieci w szkole mają zorganizowaną naukę zmianową? Które przepisy lub badania pozwalają dyskryminować te dzieci w stosunku do dzieci starszych? Jakie jest naukowe/ psychologiczne/ edukacyjne uzasadnienie organizacji nauki zmianowej w najmłodszych klasach? Czy w drugim semestrze nauki, wobec wymogu równego traktowania uczniów, poszanowania ich godności i potrzeb, pozostałe klasy szkolne będą odbywały naukę zmianową, a dzieci najmłodsze otrzymają możliwość rozpoczynania nauki o godz. 8.00? itp.

3. Każdy rodzic ucznia danej szkoły jest członkiem Rady Rodziców - tzw. trójki klasowe wybierane podczas pierwszych wywiadówek są przedstawicielami wszystkich rodziców (danej klasy). Prawo stanowi, że rodzice mogą wnioskować w każdej sprawie dotyczącej szkoły, a Rada Rodziców opiniować każdą sprawę dotyczącą szkoły/ uczniów.

Proszę więc napisać pismo, najlepiej zebrać pod nią jak największą ilość podpisów rodziców innych dzieci, z wnioskiem o zmianę organizacji nauki w szkole. Konkretyzując: co i jak chcecie Państwo zmienić. Pismo proszę uzasadnić. Trzeba je skierować do dyrektora szkoły, jednocześnie proszę umieścić informację, że pismo to zostało złożone również do wiadomości: Rady Pedagogicznej, Wydziału Edukacji (Oświaty) Urzędu Miasta/ Gminy (te komórki różnie się nazywają w różnych gminach, proszę sprawdzić), Kuratorium Oświaty, Sanepidu, Publicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, Komisji Edukacji/ Oświaty Rady Miasta/ Gminy.

Pomocne dokumenty:

Prawa Rodziców

Obowiązki nauczyciela w zakresie BHP

Poradnik sporządzanie arkusza organizacyjnego szkoły

Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach

Sanepid - sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny procesów nauczania i wychowania

Wybrane podstawy prawne dotyczące bezpiecznej i higienicznej organizacji pracy w szkołach i placówkach oświatowych

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

----------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay 
Wesprzyj nas