Czy wpłaty na Radę Rodziców są obowiązkowe?

Pytanie:

Czy wpłaty na Radę Rodziców są obowiązkowe?

Odpowiedź:

Wpłaty na Radę Rodziców są dobrowolne. Kwestię dobrowolności wpłat reguluje art. 50 ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (W celu wspierania działalności statutowej szkoły lub placówki rada szkoły lub placówki może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady szkoły lub placówki określa regulamin, o którym mowa w art. 51 ust. 5). Jeśli rodzice uznają za stosowne wesprzeć szkołę taką darowizną nie muszą się nawet zgadzać na z góry ustaloną kwotę. Może to być dowolna suma. A sama opłata jest dobrowolna.

USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty art. 54 ust. 8 brzmi: W celu wspierania działalności statutowej szkoły lub placówki rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin, o którym mowa w art. 53 ust. 3.

Z powyższego wynika zatem, że nie ma żadnej podstawy prawnej, aby szkoła lub przedszkole żądało od rodziców obowiązkowej wpłaty na rzecz Rady Rodziców. Tym samym wpłata określonej sumy pieniędzy na konto placówki oświatowej jest uzależniona wyłącznie od dobrej woli rodziców. Wyraźnie sformułowanie w/w przepisu nie pozwala na inną jego interpretację.

Żaden przepis nie przewiduje, że wpłaty na Radę Rodziców mają charakter obligatoryjny, a  deklaracja złożona na wywiadówce, jako podpis na liście chętnych do uiszczenia wpłaty na Radę Rodziców, nie jest umową darowizny. Żadna placówka oświatowa nie ma prawa nakładać na rodziców uczniów i przedszkolaków obowiązku finansowania Rady Rodziców. Niedopuszczalne jest także sankcjonowanie tych uczniów, których rodzice nie dokonali wpłaty np. poprzez niewydanie świadectwa ukończenia danej klasy, czy obniżenie sprawowania na koniec roku szkolnego, czyli w sprawach realizowania zadań edukacyjnych. Jeżeli jednak powyższe sytuacje będą miały miejsce, rodzic powinien zwrócić się z tą kwestią do dyrektora konkretnej placówki. Jeżeli jednak i to nie pomoże, trzeba udać się do kuratorium oświaty z wnioskiem o skontrolowanie danej szkoły lub przedszkola.

Wpłaty na Radę Rodziców są dobrowolne, jednakże Rada Rodziców finansuje różne działania i zakupy na rzecz szkoły np. książki na zakończenie roku szkolnego dla najlepszych uczniów lub dofinansowanie imprez dla dzieci i w związku z niepłaceniem składek przez rodziców może uchwalić, że książki są finansowane jedynie dla dzieci rodziców płacących składki, a także, że jeśli w imprezie finansowanej przez Radę Rodziców (np. bal mikołajkowy) ma uczestniczyć dziecko, którego rodzice nie uiszczają składek, może ono brać udział po dokonaniu wpłaty na Radę Rodziców określonej kwoty w ramach "biletu wstępu" lub płatności zaległych składek. Dysponowanie funduszami zgromadzonymi przez Radę Rodziców leży w gestii RR i nie musi dotyczyć finansowania na rzecz dzieci, których rodzice nie płacą. Rada Rodziców może podejmować działania na rzecz całej społeczności uczniów, ale także z wyłączeniem w zakresie finansowym uczniów, dla których składki nie zostały opłacone. Nie jest to ładna praktyka, ale jest ona stosowana zgodnie z prawem i może to być dla dziecka nieprzyjemne.

Odmienne stanowisko, co do dysponowania funduszami zebranymi przez Radę Rodziców, ma Rzecznik Praw Dziecka: "W 2013 roku nadal wpływały sygnały o nierównym traktowaniu uczniów w związku z niewniesieniem przez rodziców nieobowiązkowych wpłat na fundusz rady rodziców. Przedstawione przypadki dowodzą nieznajomości przepisów prawa zarówno przez dyrektorów szkół, jak i rodziców dzieci. Dyrektor Szkoły Podstawowej w W. opisał sytuację, z której wynikało, że większość rodziców wyraziła opinię, iż dziecko, którego rodzice nie uiścili składki na fundusz rady rodziców, powinno być wykluczane z udziału w imprezach organizowanych na terenie szkoły, a finansowanych ze wspomnianych środków. Ponadto, rodzice ustalili, że dzieci te nie będą otrzymywały także nagród w konkursach sponsorowanych przez radę rodziców. Dyrektor zwrócił się do Rzecznika o wskazanie, czy ma on prawo przeciwstawić się takiej decyzji rodziców oraz czy traktowanie dzieci w opisany sposób jest dopuszczalne. Dyrektor został poinformowany, że mając na uwadze przepis art. 54 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 z późn. zm.), a w szczególności kwestię dobrowolności składek oraz ich przeznaczenie (działalność statutowa szkoły) – środki, którymi dysponuje rada rodziców, powinny być wydatkowane zgodnie z aktualnymi potrzebami szkoły. Wyłączenie dzieci, których rodzice nie uiścili składki, ze wszelkich imprez finansowanych ze środków rady rodziców byłoby wobec nich dyskryminujące - darowizny rodziców są bowiem dobrowolne i zasilają konto rady. Może ona określić obszary wspierania działalności statutowej szkoły, ale musi to czynić w granicach obowiązującego prawa. Dlatego wyłączenie dziecka z uczestnictwa w imprezie wspieranej przez radę rodziców narusza prawo do równego traktowania. Dyrektor został pouczony, że jednym z zadań, które realizuje w myśl przepisu art. 39 ust. 4 ustawy o systemie oświaty jest współpraca z rodzicami. Zatem w ramach tej współpracy może podejmować wobec rodziców działania edukacyjne w zakresie właściwej realizacji przepisów prawa." (źródło: Informacja o działalności Rzecznika Praw Dziecka za rok 2013 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka, Warszawa 2014)

Jednak stanowisko Rzecznika Praw Dziecka ogranicza kompetencje Rad Rodziców co do wydatkowania funduszy - kompetencje wynikające z art. 54 ust. 8 (W celu wspierania działalności statutowej szkoły lub placówki rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin, o którym mowa w art. 53 ust. 3). Rada Rodziców może w drodze uchwalenia regulaminu ustanowić swój własny indywidualny sposób wydatkowania funduszy. Rada Rodziców powstaje w celu wspierania działalności szkoły, a nie na potrzeby realizowania za szkołę jej statutowych działalności, nie musi zatem uzupełniać braków w wyposażeniu szkół, w tym braku środków na finansowanie nagród szkolnych wręczanych przez Dyrektora za dobre wyniki w nauce. Rada Rodziców może uchwalić regulamin w takim kształcie, który według niej jest potrzebny w danej szkole. Jeśli któryś z rodziców lub dyrektor szkoły będzie miał zastrzeżenia do sposobu funkcjonowania Rady Rodziców, wydatkowania funduszy może złożyć skargę do Kuratorium, które skontroluje, czy postępowanie Rady Rodziców jest zgodne z podejmowanymi przez nią uchwałami i regulaminami, a gdyby te były niezgodne z jakimiś wyższymi przepisami (nie ma takich wprost co do wydatkowania pieniędzy przez Rady Rodziców) wówczas Sąd Administracyjny lub Organ Prowadzący mógłby nakazać zmianę zapisów aktów prawnych uchwalanych przez Radę.

-------------------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay 
Wesprzyj nas