Czy szkoła ma obowiązek zapewnić zajęcia świetlicowe dla dzieci z klas 1-6?

Pytanie:

Czy istnieje podstawa prawna mówiąca o obowiązku szkoły zapewnienia opieki nad dziećmi (świetlicy dla dzieci) z klas np. 1-3? Jeżeli tak, to uprzejmie proszę o jej podanie (wiem, że są szkoły gdzie do świetlicy mogą uczęszczać uczniowie klas 1-6).

Pytanie:

Czy szkoła ma prawo nie przyjąć do świetlicy dziecka (obojga rodziców pracujących na pełnym etacie) z kl. 2 lub 3, które np. idzie do szkoły ok. 1 km drogą nieutwardzoną, bez chodnika i pobocza dla pieszych, NIEOŚWIETLONĄ(!) i zimą - rzadko odśnieżaną - a szkoła pracuje w systemie zmianowym (lekcje ok. 8:00 - 12:15 lub ok. 12:20 - 16:20)? Jaki przepis to reguluje?

Odpowiedź:

Nowelizacja ustawy o oświacie z 24.04.2014 r. w art. 67 dodaje ust. 3-6 w brzmieniu:
Szkoła podstawowa oraz szkoła prowadząca kształcenie specjalne, o której mowa w art. 71b ust. 1, jest obowiązana zapewnić zajęcia świetlicowe dla uczniów, którzy pozostają w szkole dłużej ze względu na:

1) czas pracy rodziców - na wniosek rodziców;

2) organizację dojazdu do szkoły lub inne okoliczności wymagające zapewnienia opieki w szkole.

4. Na zajęciach świetlicowych w szkole podstawowej oraz w szkole prowadzącej kształcenie specjalne, o której mowa w art. 71b ust. 1, pod opieką jednego nauczyciela nie może pozostawać więcej niż 25 uczniów. W przypadku szkół specjalnych, integracyjnych oraz oddziałów integracyjnych i specjalnych zorganizowanych w szkołach ogólnodostępnych liczba uczniów na zajęciach świetlicowych pozostających pod opieką jednego nauczyciela odpowiada liczbie uczniów wymaganej dla oddziału specjalnego lub integracyjnego, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 2.

5. Świetlica w szkole podstawowej oraz w szkole prowadzącej kształcenie specjalne, o której mowa w art. 71b ust. 1, zapewnia zajęcia świetlicowe uwzględniające potrzeby edukacyjne oraz rozwojowe dzieci i młodzieży, a także ich możliwości psychofizyczne, w szczególności zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów, zajęcia zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny oraz odrabianie lekcji.

6. Przepisy ust. 3-5 stosuje się także do gimnazjów, jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia zajęć świetlicowych.

Z przepisów wynika jasno, że szkoła ma obowiązek zapewnić dzieciom obojga pracujących rodziców (na ich wniosek) zajęcia świetlicowe. Niestety ustawa mówi również, że za organizację nauki odpowiedzialny jest dyrektor szkoły, a dalej organ prowadzący, czyli gmina. Zatem, o ile określono regulamin przyjmowania dzieci do świetlicy i np. w sposób niezgodny z nowelizacją zorganizowano opiekę świetlicową lub odmówiono jej dziecku obojga pracujących rodziców (przy czym nie sam fakt pracy, ale godziny pracy mają tu znaczenie) można złożyć skargę do Kuratorium, jako organu nadzoru pedagogicznego oraz wniosek do Wydziału Edukacji w Urzędzie Miasta/ Gminy o dostosowanie regulaminu przyjmowania dzieci do świetlicy w tej szkole do nowelizacji ustawy o oświacie. Prościej: można najpierw złożyć wniosek o podanie podstawy prawnej odmowy przyjęcia dziecka do świetlicy w świetle nowelizacji ustawy o oświacie na piśmie, na potrzeby dalszego postępowania administracyjnego i odwoławczego. Proszę złożyć te wnioski na piśmie.

W przypadku gdy Wydział Oświaty złoży wyjaśnienia niesatysfakcjonujące można kierować sprawę do Wojewody, aby dokonał rozstrzygnięcia procesowego co do niezgodności przepisów lub też do Sądu Administracyjnego.

Niestety szkoły stosują różne praktyki, podpierając się zaleceniami organów prowadzących, czyli gmin i zapisy ustawy dające gminom prawo do planowania sieci szkół i placówek często są zasłoną do nierealizowania w pełni możliwości jakie daje ustawa, a nawet wynikających z niej obowiązków. Są precedensy wyroków sądów i wojewodów, które zmieniają funkcjonowanie danej szkoły, natomiast ze względu na nieznajomość prawa, nie zmieniają pracy innych szkół nawet w tej samej dzielnicy/ miejscowości. To głównie radni i rodzice domagają się przywrócenia prawnego porządku, często za cenę wojny ze szkołą.

Cytat z portalu edukacyjnego dla dyrektorów szkół:

System oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach.

Zasady funkcjonowania świetlic wynikające z obowiązków nałożonych na szkołę przez system oświaty, a określone w Rozporządzeniu w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół stanowią doprecyzowanie warunków dotyczących zasad uczęszczania uczniów do świetlicy, a nie alternatywę dla jej powołania lub niepowołania.

Zapis, że świetlica szkolna organizowana jest dla Uczniów, którzy muszą dłużej zostać w szkole ze względu na czas pracy ich Rodziców/prawnych Opiekunów, organizację dojazdu do szkoły lub inne okoliczności wymagające zapewnienia Uczniowi opieki w szkole określa priorytety dotyczące zasad przyjmowania Uczniów do świetlicy, a nie warunki, których spełnienie determinuje powstanie świetlicy szkolnej (odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 13355 z dnia 24 grudnia 2009 r.).

Jeden ze znanych nam wyroków WSA:

Świetlica szkolna jest pracownią szkoły, a jej organizacja i stworzenie uczniom możliwości korzystania z niej są obligatoryjne – orzekł WSA w Warszawie.

Dyrektor zespołu placówek oświatowych zlecił prowadzenie zajęć świetlicowych centrum kultury - jednostce zewnętrznej, niebędącej ani szkołą, ani placówką oświatową. Kurator oświaty, nakazał dyrektorowi przywrócenie prowadzenia świetlicy szkolnej. Dyrektor zarzucił decyzji naruszenie ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572). WSA zwrócił uwagę, iż z art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika, że biblioteka szkolna jest pracownią szkoły, a jej organizacja i stworzenie uczniom możliwości korzystania z niej są obligatoryjne. Zdaniem sądu ten zapis ustawy pozostaje także aktualny w odniesieniu do kwestii prowadzenia przez szkoły świetlicy. Ustawodawca, formułując treść art. 67 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, postawił bowiem znak równości w zakresie funkcjonalnym pomiędzy problematyką prowadzenia biblioteki i świetlicy szkolnej. Zatem należy przyjąć, że świetlica szkolna, jako pracownia szkolna, musi funkcjonować w strukturach szkoły i być prowadzona przez zatrudnionego w szkole nauczyciela. Tylko bowiem w takiej formie organizacyjnej świetlica szkolna i zatrudnieni w niej nauczyciele mogą realizować zadania przewidziane przepisami prawa. Istotne przy tym jest to, że poprzez włączenie świetlic szkolnych w system organizacyjny szkoły i wynikającą stąd konieczność zatrudniania w nich nauczycieli, zostały ustawowo zapewnione warunki realizacji w świetlicach szkolnych programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej oraz kształcenia i doskonalenia nauczycieli. Również tylko przy takiej organizacji świetlic szkolnych możliwe jest sprawowanie nad nimi nadzoru pedagogicznego ze strony kuratora oświaty oraz ocena stanu i warunków działalności dydaktycznej przez nie prowadzonej – uznał WSA.

Wyrok WSA w Warszawie z 2 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 616/13, prawomocny

--------------------------------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay 
Wesprzyj nas