Czy rodzice muszą pokrywać koszt dojazdu dzieci na basen w ramach obowiązkowych zajęć WF?

Pytanie:

Jestem mamą chłopca w II klasie Szkoły Podstawowej, który ma zajęcia na basenie w ramach obowiązkowych zajęć z WF-u. Za zajęcia na basenie płaci gmina, natomiast za dojazdy na basen musimy płacić sami. Proszę mi powiedzieć, czy jest to zgodne z prawem, że za to płacimy?

Do tego dochodzi bezpieczeństwo naszych dzieci, które jeżdżą starym autokarem bez pasów, bo oczywiście te są tańsze (rodziców po prostu nie stać na lepsze)! Nie mogę też nie posyłać dziecka na takie zajęcia (z obawy o jego bezpieczeństwo), ponieważ musiałabym mieć dla niego zwolnienie lekarskie co jest kolejnym absurdem! Proszę mi powiedzieć, co można w takiej sytuacji zrobić: do kogo, do jakiej instancji mam się zwrócić?

Odpowiedź:

Proszę zaponać się z analizą prawną z portalu nadzoru pedagogicznego:

Czy organizując zajęcia obowiązkowe na basenie w ramach czwartej godziny w-f dla uczniów szkoły podstawowej i gimnazjum nie łamiemy prawa, jeżeli uczniowie muszą płacić za dojazd na basen? Dojazd wynosi 5 km, a sam wstęp na basen jest bezpłatny.

Podstawa prawna:

1) Ustawa o systemie oświaty z 7.09.1991 r. (ze zm.),

2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ w sprawie dopuszczalnych form realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego z dnia 9 sierpnia 2011 r.

Uso Art. 13a.

1. Przedszkola są obowiązane do prowadzenia zajęć rozwijających sprawność fizyczną dzieci poprzez zapewnienie udziału w zajęciach ruchowych, grach i zabawach.

2. Szkoły, z wyłączeniem szkół dla dorosłych, są obowiązane do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego. Obowiązkowy wymiar zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV—VI szkół podstawowych i uczniów gimnazjów wynosi 4 godziny lekcyjne, a dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych - 3 godziny lekcyjne w ciągu tygodnia.

3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne formy realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego, mając w szczególności na względzie potrzeby zdrowotne uczniów, specyfikę ich zainteresowań sportowych, warunki realizacji zajęć wychowania fizycznego oraz tradycje sportowe danego środowiska lub szkoły.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ w sprawie dopuszczalnych form realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego z dnia 9 sierpnia 2011 r.

§ 1. 1. Obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego dla uczniów klas IV—VI szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych są realizowane w formie:

1) zajęć klasowo-lekcyjnych;

2) zajęć do wyboru przez uczniów: zajęć sportowych, zajęć sprawnościowo-zdrowotnych, zajęć tanecznych lub aktywnej turystyki.

2. Zajęcia klasowo-lekcyjne są realizowane w wymiarze nie mniejszym niż:

1) 2 godziny lekcyjne tygodniowo w szkołach podstawowych i gimnazjach;

2) 1 godzina lekcyjna tygodniowo w szkołach ponadgimnazjalnych.

Oznacza to, że formy wybrane przez szkołę w ramach obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego muszą być finansowane przez szkołę. Zajęcia powinny być całkowicie bezpłatne.

----------------

Jeśli zatem szkoła pobiera opłaty za dojazd musi podpisać z rodzicami umowę lub przynajmniej mieć zgodę rodziców na piśmie na tak realizowane zajęcia WF wraz z ponoszeniem przez rodziców kosztów dojazdu albo samodzielnym organizowaniem dojazdu przez rodziców. Zgoda taka obowiązuje na rok szkolny, czyli powinna zostać przedłożona rodzicom na pierwszej wywiadówce i wówczas obowiązuje do końca roku szkolnego.

Nie może być natomiast zgodna z prawem taka sytuacja, że rodzic nie wyraził zgody, a szkoła zmusza go do płacenia za zajęcia lub chce wyciągać konsekwencje z powodu nieobecności dziecka.

Nie ma mowy o domniemanej zgodzie na płatność, jako kontynuacji z zeszłego roku szkolnego. Każdy rok szkolny ma osobny arkusz organizacyjny i plan nauczania i są to kwestie, które trzeba od nowa uregulować formalnie z rodzicami.

W Wydziale Edukacji w Urzędzie Miasta/ Gminy do 31 maja trwa zatwierdzanie arkuszy organizacyjnych szkół, które to dyrektorzy składali do 30 kwietnia w urzędach (WE). Są to plany organizacji nauki w przyszłym roku szkolnym: ilość uczniów, klas, nauczycieli, etatów, kosztów itd, sposób organizacji pracy świetlicy, zajęć dodatkowych. Do 31 maja urzędnicy będą te plany zatwierdzać, jeśli ma się coś zmienić (ustawa również przewiduje, że do 1 września organ prowadzący może składać aneksy do AO, w razie istotnych zmian) należy interweniować do końca maja, później będzie trudniej. Dodatkowo trzeba pamiętać, że pieniądze na edukację uchwalane są w trybie roku kalendarzowego, a nie szkolnego, czyli jeśli radni mają przegłosować zmianę, że gmina pokrywa koszty dojazdu, będzie to dopiero w okolicach listopada-grudnia na czas od stycznia 2016 (co nie oznacza, że gmina nie ma rezerw i nie może dokonać przesunięć).

Można pójść w tej sprawie w większej liczbie rodziców najpierw na dyżur do radnych, którzy zasiadają w Komisji Edukacji/ Oświaty przy Radzie Gminy/Miasta.

Przede wszystkim proszę też złożyć do Dyrekcji Szkoły oraz do Rady Pedagogicznej Szkoły na piśmie wniosek o uzasadnienie (wraz z podaniem podstawy prawnej) konieczności płatności za dojazd dzieci na obowiązkowe zajęcia WF-u, organizowane przez szkołę na basenie. W ten sposób dowiecie się Państwo, czy szkoła bazuje na domniemanej i dobrowolnej zgodzie rodziców na opłatę, czy też jakąś zgodę sprzed obecnego roku szkolnego uznała za wciąż aktualną, a może Rada Pedagogiczna przegłosowała, że zajęcia WF będą się odbywać na basenie, a rodzice pokrywają koszty dojazdu - co wcale nie jest dla Was obowiązkiem płatności (szkoła nie może nakładać na rodziców jakiekolwiek opłaty) i uznano, że rodzice się dostosują.

Pamiętajcie też, że w Polsce obowiązuje zasada bezczynności organów administracji publicznej (poza postępowaniem administracyjnym). Polega ona na tym, że o ile obywatel nie zgłasza naruszenia praw przez organy publiczne, administracja milcząco wyraża na to zgodę. Trzeba więc na piśmie dochodzić swoich praw do edukacji publicznej, a przynajmniej w razie wątpliwości żądać pisemnego uzasadnienia takiego postępowania przez szkoły, co jest równoznaczne z prośbą o udzielnie informacji, a nie skargą (choć to uzasadnienie właśnie może stanowić największy problem dla szkoły - jeśli działa bezprawnie łatwiej dyrektorowi odpowiadać na skargi, ponieważ nie musi w odpowiedzi powoływać się na podstawy prawne, jeśli w treści skargi takie żądanie nie pada). Szkoła musi działać zgodnie z prawem, wtpliwe kwestie interpretuje przy pomocy prawników organ prowadzący (gmina) oraz nadzór pedagogiczny (Kuratorium). Tam więc powinien zwrócić się dyrektor szkoły z pytaniem, jeśli nie ma wystarczającej wiedzy i tam również może napisać rodzic, gdy ma wątpliwości czy postępowanie szkoły jest prawidłowe. Warto. Na ogół kontakt z Kuratorium wystarcza, żeby sprawy nabrały zupełnie innego biegu.

Co do sposobu przewozu dzieci - proszę zwrócić się do Inspekcji Ruchu Drogowego, Komendy Policji, Sanepidu, do Wydziału Edukacji i Kuratorium właśnie z prośbą o kontrolę pojazdu, wskazanie przepisów regulujących przewóz dzieci organizowany przez szkołę, wytyczne co do bezpiecznych warunków przewozu.

W piśmie można wskazać dodatkowo:

  • Czy pojazd jest dostosowany do przewozów zbiorowych dzieci: pasy, opieka osoby dorosłej dla dziecka poniżej 7 roku życia (zgodnie z kodeksem o ruchu drogowym, dziecko poniżej 7 roku życia nie ma prawa przebywać w obrębie drogi, w tym na chodniku, na przystankach, na pasach dla pieszych i w pojazdach bez opieki osoby dorosłej, a w przepisach o organizacji przewozu zbiorowego dzieci, tak jak w przypadku wycieczek szkolnych opiekun musi zostać wyznaczony i nie jest to kierowca pojazdu). 
  • O ile droga ze szkoły na basen lub z domu dziecka na basen (zależnie czy to basen w trakcie zajęć szkolnych czy na pierwszej godzinie lekcyjnej) przekracza 3 km, a szkoła jest odpowiedzialna w myśl ustawy o oświacie i rozporządzenia za organizację bezpłatnej nauki, a także organizację transportu do szkoły w przypadku przekroczenia 3 km odległości od miejsca zamieszkania dziecka do szkoły, gmina dopłaca zryczałtowany koszt dojazdu na basen zgodnie z przepisami o dowozie dzieci do szkoły? Jeśli nie (tu ponownie zasada bezczynności, należy się upomnieć samodzielnie) - kiedy można składać wnioski o dopłatę, w jakim trybie, gdzie jest dostępny regulamin dowozu dzieci, proszę podać podstawy prawne dotyczące każdego aspektu dowozu dzieci.

-------------

Możemy działać tylko dzięki Twojemu wsparciu! Twoja pomoc jest ważna.
 
Prowadzimy bezpłatne infolinie ekspertów i inne formy pomocy rodzicom. Jeżeli możesz wesprzyj nasze działania.
28 2490 0005 0000 4500 2748 0168
Fundacja Rzecznik Praw Rodziców
ul. Steinhausa 2/52, 02-747 Warszawa

 
Możliwe są też wpłaty on-line przez Dotpay
Wesprzyj nas